DROGI MARTINIE

DEAR MARTIN

Nic Stone

Wydawnictwo NieZwykłe

17/10/2018

5/5 ✰

Justyce opuścił niebezpieczną dzielnicę, w której dorastał, jest jednym z najlepszych uczniów w swojej szkole i planuje studia na renomowanej uczelni. To jednak nie znaczy, że policjant, który posądza go o przestępstwo, potraktuje go ulgowo.

Justyce stara się zrozumieć przemoc na tle rasowym w naukach Martina Luthera Kinga i zaczyna pisać do niego listy. Jednak nawet to nie jest w stanie pomóc mu uporać się z wydarzeniami feralnego dnia, w którym wybrał się na przejażdżkę ze swoim najlepszym przyjacielem, Mannym. Głośna muzyka, płynąca z ich auta, wzbudza furię w białym policjancie, który właśnie skończył służbę.

Jak tak sobie myślę, to chyba jeszcze nigdy nie czytałam książki, której głównym wątkiem jest rasizm, więc zaznaczam, że to mój debiut w tym temacie. Podobnie jest z autorką, bo książka Drogi Martinie debiut literacki Nic Stone. Właśnie przez to, przymykam oko na kilka małych wad, jakie ma ta książka. Wiecie jak to jest - nie od razu jest się mistrzem w nowych rzeczach. Chociaż muszę przyznać, że tutaj wyszło to bardzo dobrze! Chociaż książka jest krótka, bo ma zaledwie 200 stron, to jest naprawdę bardzo dobra.

Życie, z którym musi się mierzyć Justyce, nie jest proste. Próbuje zrozumieć otaczający go świat, pisząc listy do Martina Luthera Kinga. I powiem wam, że bardzo spodobała mi się realizacja tego pomysłu. Nie chodzi nawet o fakt, że dzięki temu mamy dwie narracje - trzecioosobową i pierwszoosobową z perspektywy Justyce'a. Chodzi o to, że Justyce w tych listach niczego nie udaje. Opisuje swoje życie takim, jakie jest. Poznajemy jego emocje, odczucia i przemyślenia. Nie tylko te związane z dyskryminacją rasową, ale również te, z którymi mierzy się każdy siedemnastolatek.

Sam problem rasizmu przedstawiony jest w wieloraki sposób. Jest Justyce, który nie rozumie, co złego jest w "byciu kolorowym" i czuje się pokrzywdzony. Jest Manny, który w pewnym momencie swojego życia przestał zwracać uwagę na różnego rodzaju przytyki, dotyczące tego, że jest czarny. Mamy kilku chłopaków, należących do gangu, którzy sprzeciwiają się dyskryminacji, jednak robią to w sposób, który sprawia, że inni postrzegają ich źle i kojarzą ze stereotypowym obrazem "czarnego gangstera".

Chyba jedyne zastrzeżenie, jakie mam do tej książki to fakt, że trochę powiela stereotyp białego chłopaka z bogatego domu, który jest rasistą. Jednak z drugiej strony chyba rozumiem, dlaczego tak się stało - Justyce to uczeń dobrej szkoły, do której uczęszczają w większości bogate dzieciaki, wśród których znalazło się kilku takich, dla których kolor skóry ma duże znaczenie. Więc wytłumaczone!
I powiem wam też o czymś, co bardzo mi się spodobało. A mam na myśli takie słodko-gorzkie zakończenie. Tego, co skończyło się dobrze oczywiście wam nie zdradzę, ale to nic, bo nawet nie o to mi chodzi. Spodobało mi się, że zakończenie tej książki nie mówi nam hej, to koniec z rasizmem, nagle już wszyscy jesteśmy równi!, tylko podkreśla, że nadal musimy z tym walczyć.

Ja mam poczucie, że ta książka jest odrobinę za krótka. Nie chodzi mi jednak o to, że coś jest tu pominięte, że czegoś jest za mało. Brakuje mi tylko większej liczby godzin, spędzonych przy historii Justyce'a. Tak po prostu. Bo czytając ją, przypomniało mi się, że żyjemy w świecie, o którym myślimy, że takie rzeczy się już nie dzieją, a to przecież nieprawda. I jeśli chodzi o przekaz, to wydaje mi się, że Drogi Martinie to idealna książka dla każdego. Krótka, a zarazem przekazująca ogrom prawdy o tym, jak niesprawiedliwi potrafią być ludzie.

Za egzemplarz dziękuję Wydawnictwu NieZwykłe.

Dobra, chyba najwyższy czas przyznać się do tego, że nie doceniałam polskich autorów. Jest mi z tego powodu wstyd (serio), ale mam zamiar to zmienić. Dlaczego? Bo ostatnio przeczytałam kilka świetnych, polskich obyczajówek i zrobiło mi się autentycznie głupio. To były takie książki, dla których zarywałam noce, a raczej nie zdarza mi się to często, bo spanie to wręcz moje hobby. Ale ja nie potrafiłam tych książek odłożyć. Wciągały mnie niesamowicie i nie dawały o sobie zapomnieć, nawet po przeczytaniu. A już z pewnością do takich książek należy nowa książka Małgorzaty Garkowskiej Czego nie powiedziałam. 

Więc oficjalnie - obiecuję czytać więcej polskich obyczajówek, bo są tego warte. 

Rozpadłabym się jak zrzucone ze stołu puzzle. Niektóre fragmenty układanki pozostają połączone, ale główny obraz rozdziera się i trzeba pieczołowicie szukać pasujących elementów. 

Straciłam swoją drugą połówkę, przez co poczułam się jak but, który utracił towarzysza i już nigdy nie zostanie z powrotem założony. A nie potrafiłam biegać boso.


BIEGAJĄC BOSO
RUNNING BAREFOOT

Amy Harmon
Wydawnictwo Editio Red
7/08/2018
4,5/5 ✰

Josie była nieśmiałą i nad wyraz dojrzałą trzynastolatką. Kochała książki i muzykę, jednak nie miała nikogo, z kim mogłaby dzielić swoje pasje. Ten aspekt jej życia zmienił się, kiedy pewnego dnia w szkolnym autobusie poznała Samuela - osiemnastoletniego Indianina. Burzliwe rozmowy o literaturze i muzyce, doprowadziły do niezwykłej przyjaźni. 

Po ukończeniu szkoły, Samuel wyjechał z miasta. Spełniał swoje marzenie o tym, by zostać żołnierzem piechoty morskiej. Nic nie wskazywało na to, że jego wyjazd będzie jednoznaczny z końcem tej przyjaźni, natomiast właśnie tak się stało. Kiedy po latach wraca ze służby, okazuje się, że Josie jest taka sama, jak ją zapamiętał. Zauważa jednak, że dziewczyna potrzebuje od niego dokładnie tego samego, co kiedyś ofiarowała mu w szkolnym autobusie: rozmowy, akceptacji i - przede wszystkim - wsparcia. 

Czasami szczerość jest dużo prostsza, gdy wokół panuje ciemność.

Amy Harmon. No nie oszukujmy się, kocham tę autorkę. Uwielbiam jej styl pisania, uwielbiam tę lekkość, bijącą z jej książek. Uwielbiam to, w jaki sposób potrafi opisywać ludzkie problemy i z jaką dogłębnością przedstawia uczucia bohaterów. Nie da się ukryć, że jak mało kto, potrafi grać na emocjach.
Najpierw było Making faces, które mnie urzekło i doprowadziło do łez. Potem Prawo Mojżesza i Pieśń Dawida, które zrobiło ze mną dokładnie to samo, tylko dwa razy mocniej.
A Biegając boso? Kolejne cudo!

Może nietypowo, ale zacznę od minusów. A tak właściwie to od jednego, małego minusika - opowieści Samuela dotyczące Indian Nawaho. I tak, ja wiem, że to jeden z kluczowych motywów w tej książce, ale.. no trochę mnie to nudziło. Może nie byłoby tak, gdyby tych historii nie było tak wiele, ale po którejś z kolei, czułam po prostu znużenie. Czytałam je bardzo szybko (i przyznaję - może trochę nieuważnie), ale po prostu to nie było dla mnie.
Oczywiście, ile osób, tyle opinii! To, co ja uważam za minus, komuś innemu może się bardzo podobać, więc nie przekreślajcie tej książki tylko ze względu na opowieści Samuela. Poza tym, tak jak napisałam, to tylko mały minusik, o którym zdecydowanie można zapomnieć, kiedy cała reszta książki jest po prostu.. piękna!


No więc tak - ta historia jest po prostu piękna! Od pierwszej strony chwyta za serce i nie puszcza, aż do samego końca. Chociaż powiem wam, że nawet po przeczytaniu i odłożeniu tej książki na półkę, nie mogłam przestać o niej myśleć, ale akurat to jest czymś bardzo typowym dla książek Amy Harmon. Chodzi mi o to, że one po prostu zapadają w pamięć. Są napisane w taki emocjonalny sposób, przez który trudno jest o nich zapomnieć, nie tylko kilka dni od przeczytania, ale tak w ogóle. Dla mnie to coś naprawdę fenomenalnego!

Muszę przyznać, że uwielbiam Josie. Jest tak subtelną postacią, tak uczuciową, przeładowaną emocjami, że chyba nie da się jej nie lubić. Dziewczynka, która była zmuszona dorosnąć bardzo szybko, taka bez typowej dla nastolatek naiwności, ale z ogromną dawką wrażliwości.
Samuel? Nietuzinkowy chłopak, którego życie nie oszczędzało. Niemogący zrozumieć, co złego ludzie widzą w odmienności, poszukujący zrozumienia i przynależności. Starający się znaleźć wśród ludzi taką grupę, do której mógłby przynależeć.

To, co z pewnością jest typowe dla historii, które pisze Harmon, jest wyjątkowa kreacja miłości. Miłość, która zrodziła się między Josie i Samuelem, pozbawiona była tego, co we współczesnym świecie uważane jest za must have w związku - nie było niesamowitego zauroczenia, zakochania od pierwszego wejrzenia, nie było szkolnej piękności i przystojnego podrywacza. Ich miłość zrodziła się z przyjaźni, oparta na akceptacji, zrozumieniu, rozmowie. Na zaufaniu i wierze.


Biegając boso to książka, która pozwala oderwać się od stereotypowego myślenia. Daje szansę na przewartościowanie niektórych życiowych kwestii. Serio, bez żadnej ściemy - tak naprawdę jest. Pozwala dostrzec, że naprawdę w ludziach są ważniejsze rzeczy, niż ich wygląd. Że miłość może być piękna, może nie uderzać jak piorun, może uratować życie.
Uwielbiam to, że ta historia niesie za sobą pewne wartości. Nie jest pusta i płytka. Pokazuje życie takim, jakie powinno być, a o czym bardzo często zapominamy.


Za egzemplarz dziękuję Wydawnictwu Editio.